مطالب پُرطرفدار!

چگونه یک کتاب را خلاصه کنید؟

آیا شده تابه‌حال کتابی را تا نصفه مطالعه کرده باشید، اما وقتی به صفحات اول برمی‌گردید، متوجه شوید هیچ‌چیزی از صفحات قبل به خاطر ندارید و انگار فقط این‌همه از صفحات کتاب را ورق زده‌اید؟!

در این مقاله می‌خواهم روشی را با شما در میان بگذارم که به کمک آن‌:

  • هم علاقه بیشتری به کتاب‌خوانی پیدا کنید،
  • هم درک مطلب بهتری از کتاب داشته باشید و براحتی بتوانید بین مطالب خوانده شده در کتابهای مختلف در ذهنتان پیوند برقرار کنید،
  • هم مدت‌زمان ماندگاری مطالب را در ذهنتان افزایش دهید.

این روش، یادداشت‌برداری و خلاصه‌نویسی (در حین مطالعه کتاب) نام دارد، به کمک یادداشت‌برداری و خلاصه‌نویسی، مغزمان فعال‌تر شده و بیشتر با مطالب درگیر می‌شود که همین امر سبب می‌شود توجه مان به مطالب بیشتر شود.
وقتی توجه تان به مطالب خوانده‌شده بیشتر شد؛ احتمال اینکه مغزتان ارتباط قوی‌تری با مطالب برقرار کند بالاتر می‌رود.

بزرگی می‌گفت: کتاب را فقط نخوانید، بلکه علاوه بر خواندن یادداشت‌برداری و خلاصه‌نویسی هم باید انجام دهید، در غیر این صورت دانسته‌هایتان به‌راحتی به فراموشی سپرده می‌شوند…

تحقیقات نشان داده یادداشت‌برداری و ثبت مطالب به روی کاغذ، بارها و بارها می‌تواند ماندگاری مطالب را در حافظ بیشتر کند؛ چراکه در زمان یادداشت‌برداری و خلاصه‌نویسی مطالب به‌صورت فعالانه‌ای در ذهنتان پردازش می‌شود!
اما هر یادداشت‌برداری و خلاصه‌نویسی‌ای هم درست نیست!
در ادامه همراه باشید تا یکی از شیوه‌های صحیح خلاصه‌نویسی را با هم مرور کنیم.

چگونه یادداشت‌برداری و خلاصه‌نویسی کنید؟

شاید بتوانیم بگوییم: خلاصه یک کتاب قلب آن کتاب است زیرا کلیدی‌ترین و مهم‌ترین نکات آن کتاب در خلاصه کتاب لحاظ شده و علاوه بر آن‌همه مطالب غیرضروری و حاشیه‌ها حذف‌شده‌اند.

گام اول: یادداشت‌برداری
برای یادداشت‌برداری به موارد زیر دقت کنید:
• در حین مطالعه تعلل نکنید، یعنی هر مطلبی که دقیقاً متوجه نشدید را علامت‌گذاری کنید و عبور کنید، شاید علامت تعجب (!) مناسب باشد و با این کار به مطالعه ادامه دهید تا در روند مطالعه خللی ایجاد نشود؛ احتمالاً در پاراگراف‌های بعدی منظور نویسنده یا مترجم را متوجه شوید.
• در حین مطالعه اگر احساس کردید نکته مهمی ذکرشده با علامت (*) علامت گزاری کنید، در زمان خلاصه‌نویسی با این قسمت‌ها کارداریم.
• در حین مطالعه هرجایی که به یک جمله کلیدی رسیدید، دور آن خط بکشید و یا با هایلایت آن جمله کلیدی را علامت‌گذاری کنید. (دقت کنید گاهی نویسنده چندین پاراگراف توضیح می‌دهد تا یک جمله خاص را تعریف کند، منظور ازجمله کلیدی همین جملات هستند، آن‌ها را مشخص کنید.)
• لطفاً در استفاده از علامت یا در انتخاب جملات کلیدی زیاده‌روی نکنید، قرار است در قسمت بعدی از این علامت‌ها و جملات کلیدی استفاده کنیم پس‌کاری نکنید که باعث سردرگمی شود.

گام دوم: خلاصه‌نویسی
برای خلاصه‌نویسی به موارد زیر دقت کنید:
• هیچ‌وقت به ذهنتان اعتماد نکنید، بهترین زمان برای خلاصه‌نویسی در حین مطالعه کتاب است؛ بهتر است در زمان مطالعه کتاب نکات مهم را یادداشت کنید. این کار بسیار آسان‌تر از زمانی است که کتاب را تمام می‌کنید و بعد می‌خواهید نکات مهم کتاب را به خاطر بیاورید.
• بعدازآن که جملات کلیدی هر قسمت را مشخص کردید، بهتر است این جملات را به زبان خودتان در دفتری که به این منظور آماده کردید، یادداشت کنید.
• پیشنهاد برای درک بهتر: وقتی جملات کلیدی را در دفتر مخصوصتان نوشتید تا جایی که مقدور هست برای واضح‌تر شدن مطلب برای خودتان مثال بزنید یا برای درک بهتر آن جمله کلیدی از خودتان بپرسید: نویسنده با این جمله قصد دارد چه چیزی را به من بیاموزد و پاسختان را در یک جمله و با زبان خودتان در دفتر مخصوصتان یادداشت کنید.
• حتماً وقتی می‌خواهید شروع به کتاب‌خوانی کنید، دفتر مخصوص خلاصه‌نویسی‌تان را همراه داشته باشید، اکیداً توصیه می‌کنم از خلاصه‌نویسی در برگه‌های پراکنده خودداری کنید، چراکه بعد از مدتی حجم و تعداد این برگه‌ها زیاد شده و ممکن است ترتیبشان به بخورد و یا گم شود.
• به‌عنوان آخرین پیشنهاد: برای خلاصه‌نویسی حتماً سعی کنید از واژه‌ها و کلمات خودتان استفاده کنید، لطفاً به کتاب نگاه نکنید تا از روی کتاب رونویسی نکنید.

اقدامات لازم پس از خلاصه‌نویسی

پاراگراف مقدمه (مقدمه‌ای برای خلاصه کتابتان بنویسید):
پس‌ازاینکه خلاصه‌نویسی کتاب تمام شد، قبل از هر چیز نام کتاب، نام نویسنده و نام انتشارات کتاب را بنویسید و بعدازآن در یک پاراگراف موضوع اصلی کتاب را توضیح دهید.
به کمک این پاراگراف به خواننده کمک می‌کنید با پیام اصلی کتاب آشنا شود؛ در این قسمت اصلاً نیاز نیست جزئیات دقیقی ارائه کنید، همین‌که به خواننده‌ها توضیح دهید بامطالعه این خلاصه کتاب، چه موضوعاتی را خواهند آموخت کفایت می‌کند.

پاراگراف فهرست (سؤالاتی مطرح کنید که خواننده بامطالعه خلاصه کتاب به پاسخ آن‌ها برسد):
درست بعد از پاراگراف مقدمه تعدادی سؤال از متن خلاصه کتابتان تهیه کنید و یادداشت کنید، خواننده بامطالعه خلاصه کتاب به جواب تک‌تک این سؤالات می‌رسد.
این روشی است که ذهن مخاطب را به جستجو برای کشف پاسخ‌ها وا می‌دارد.

بدنه اصلی خلاصه کتابتان را بنویسید:
بعدازاینکه پاراگراف مقدمه و پاراگراف فهرست را نوشتید، حالا سراغ دفتر مخصوص خلاصه‌نویسی‌تان بروید، سعی کنید از دیدگاه خودتان و با زبان و واژه‌های خودتان چکیده مهم‌ترین مطالبی که خلاصه‌نویسی کرده‌اید را بنویسید، مثلاً بنویسید نکات مهم و اساسی از دیدگاه نویسنده چه چیزهایی بوده و چرا به نظر نویسنده این نکات مهم هستند؟
همچنین سعی کنید تا جای ممکن از بیان نظرات شخصی‌تان خودداری کنید!

پاراگراف جمع‌بندی:
معمولاً خوانندگان یک مطلب در ابتدا به‌صورت ویژه پاراگراف جمع‌بندی را مطالعه می‌کنند!
بنابراین آخرین پاراگراف شما باید آن‌قدر جذاب باشد که خواننده را متقاعد کند، مابقی این خلاصه کتاب ارزشمند را مطالعه کنند.
به این منظور خیلی خوب است که مثلاً بنویسید: شخصاً از این کتاب چه چیزهای مهمی را یاد گرفتید؟ یا خیلی خوب است که اشاره‌ای هم داشته باشید که قبلاً این مطالب را می‌دانستید یا خیر؟ همچنین اگر مثال‌ها یا مصداق‌هایی برای مطالب کتاب دارید، این پاراگراف بهترین مکان برای ذکرشان هست.

جمع‌بندی:

1. هدف از نوشتن خلاصه کتاب درک بهتر مطالب توسط خودمان و مطالعه سریع‌تر و راحت کتاب موردنظر در دفعات بعدی برای خودمان و خوانندگان است.

2. یک خلاصه کتاب خوب حداقل 10 درصد و حداکثر 20 درصد کتاب موردنظر را شامل می‌شود، توجه داشته باشید که اگر از این میزان کمتر یا بیشتر باشد، دیگر نمی‌توان نام آن را خلاصه کتاب گذاشت.

3. خیلی مهم است در خلاصه کتاب از کلمات و واژگان خودتان استفاده کنید و از بیان نظرات شخصی خودداری کنید.

4. شاید در ابتدا انجام خلاصه‌نویسی را کاری دشوار تصور کنید، اما به شما قول می‌دهم اگر واقعاً بخواهید قطعاً یک کتاب را تا آخر بخوانید بطوریکه تمام کتاب را همیشه در خاطرتان داشته باشید، قطعاً به‌تدریج می‌توانید به مهارت خلاصه‌نویسی تسلط پیدا کنید.

5. حتماً بعد از اتمام کار خلاصه‌نویسی یک‌دفعه کل آن را خیلی سریع مطالعه کنید تا اگر نکته‌ای ازقلم‌افتاده بود آن را بنویسید.

به شما تبریک می‌گویم، حالا شما با تکنیکی آشنا شده‌اید که می‌توانید به‌راحتی هرچه‌تمام‌تر با به کار بستن این روش، هر کتابی را به‌سرعت مطالعه کنید و از به خاطر سپردن مطالب لذت ببرید.

بنابراین از این به بعد اگر فردی از اطرافیانتان گفت: آرزوی خواندن یک کتاب را دارم اما هیچ‌وقت نتوانسته‌ام یک کتاب را تا آخر مطالعه کنم، لطفاً این روش را به او هم آموزش دهید تا جهان زیباتری را در کنار هم بیافرینیم.

از شما می‌خواهم این نوشته را برای حداقل یکی از دوستان خود بفرستید تا او نیز روش‌های عملی خلاصه کردن کتاب را یاد بگیرد.

سید رضا طیرانی
گروه آموزشی راز جذب

به گروه تلگرامی کتابخوانی بپیوندید

تمامی حقوق این سایت متعلق به گروه آموزشی رازِ جذب می‌باشد؛ فعالیت این سایت در زمینه آموزش قانون جذب و تحت قوانین جمهوری اسلامی ایران است.

دانلود خلاصه کتاب
نیمه‌ی تاریک وجود

فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان خلاصه این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!

برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود خلاصه کتاب
اثر مرکب

فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان خلاصه این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!

برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود خلاصه کتاب
امسال تکرار نخواهد شد!

فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان خلاصه این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!

برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود خلاصه سمینار
بهانه‌ها دور شوید!

فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان خلاصه این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!

برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود خلاصه کتاب
پیروزی فکر اثر اسوت ماردن

فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان خلاصه این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!

برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود خلاصه کتاب
شما می‌توانید معجزه زندگی خود باشید

فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان خلاصه این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!

برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود خلاصه کتاب
دیوانگان ثروت ساز

فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان خلاصه این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!

برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود کتاب الکترونیکی
رسیدن به اهداف

یک کتاب الکترونیکی با بیش از یک ساعت صوت آموزشی رایگان
فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!
برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود آموزش کسب درآمد میلیونی از اینترنت

یک فیلم آموزشی با حدودا یک ساعت آموزشی رایگان
فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!
برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link

دانلود خلاصه کتاب جادو

فقط 4 ثانیه تا دانلود رایگان خلاصه این کتاب فوق‌العاده فاصله‌دارید!

برایم ایمیل کنید
لطفاً برای دریافت فایل، ایمیل معتبر وارد کنید 😊🙏
close-link